Boris Lvin (bbb) wrote,
Boris Lvin
bbb

Гданьск, август 1980-го - в донесениях спецслужб

http://serwisy.gazeta.pl/kraj/1,67867,2848115.html

Sierpień '80 w kronikach MO i SB

20-06-2005, ostatnia aktualizacja 02-08-2005 16:52

Materiał opracowany w ramach obchodów 40. rocznicy powstania organów SB i MO w województwie gdańskim. Materiały znajdują się obecnie w Instytucie Pamięci Narodowej, syg. A.IPN Gd 059/22 t.1,2

11 sierpnia

Na wniosek wydziału śledczego KWMO w Gdańsku prokurator wojewódzki przedstawił zarzut o przestępstwo z art. 136 par. 2 KK oraz zastosował areszt tymczasowy wobec inż. Tomasza Lemana lat 29, kierownika oddziału konserwacji przedsiębiorstwa robót malarskich i izolacyjnych Malmor w Gdańsku.

T. Leman, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, dopuścił podległą sobie brygadę do podjęcia prac stwarzających niebezpieczeństwo pożaru na statku budowanym przez Stocznię Północną w Gdańsku, na skutek czego doszło w dniu 18 IV br. do tragicznej eksplozji gazów, w efekcie której śmierć poniosło 19 pracowników. Śledztwo trwa.

14 sierpnia

Pracownicy wydziału IIIA ustalili, że przed bramą nr 3 Stoczni Gdańskiej im. Lenina, w czasie poprzedzającym rozpoczęcie pracy pierwszej zmiany, rozrzucono około 500 ulotek zatytułowanych "Do robotników Stoczni Gdańskiej". W godzinach porannych na wydziałach K-3 i K-5 grupy młodych ludzi nie podejmowały pracy. Na terenie stoczni znaleźli się między innymi wcześniej zwolnieni z pracy w stoczni - Lech Wałęsa i Anna Walentynowicz. W świetlicy wydziału W-4 niepodejmujący pracy zebrali się i powołali Komitet Strajkowy liczący 20 osób. W jego skład weszli między innymi: L. Wałęsa - przewodniczący, A. Walentynowicz, Prądzyński, Felski i Jagielski. Wszyscy znani wcześniej z aktywnej działalności antysocjalistycznej. Powstały komitet opracował listę 12 postulatów, które przedłożono dyrektorowi stoczni, o godzinie 14.25 grupy strajkujących stoczniowców pozamykały bramy wejściowe do Stoczni im. Lenina.

W stoczni pozostało około 70 proc. pracowników i rozpoczął się strajk okupacyjny. Komitet Strajkowy powołał własną straż porządkową, rekrutującą się głównie z ludzi młodych. Klimat strajkowy w szybkim tempie przeniósł się na inne zakłady w Gdańsku.

15 sierpnia

Połączenia telefoniczne w Gdańsku zostały zablokowane. Uniemożliwia to J. Kuroniowi z Warszawy kontakt telefoniczny z Gdańskiem. L. Wałęsa nawołuje do podtrzymywania i rozwijania klimatu strajkowego. Straż porządkowa w niektórych zakładach, szczególnie w Stoczni im. Lenina w Gdańsku i Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, stosuje przymus fizyczny i grozi rozliczeniem się z osobami, które w jakikolwiek sposób wyłamują się z dyscypliny narzuconej przez organizatorów strajku.

- Stan napięcia wzrasta. Przed bramą nr 3 zgromadził się tłum około 1000 osób, domagający się wejścia do stoczni. Wyłoniony w dniu poprzednim Komitet Strajkowy nie panuje nad sytuacją. Został poszerzony do 100 osób. Skorygowano postulaty, w szczególności dotyczące utworzenia nowych niezależnych związków zawodowych, podwyżki płac do 2000 zł, podwyższenia dodatku rodzinnego, obniżenia wieku emerytalnego, podwyższenia dodatku morskiego, lepszego zaopatrzenia rynku w artykuły spożywcze, zniesienia sklepów komercyjnych.

- Postulatów przybywa w miarę narastania napięcia. Nie ma porozumienia z dyrekcją stoczni. Pracę przerwało ponad 50 zakładów Trójmiasta. Na wzór Stoczni Gdańskiej im. Lenina powstają komitety strajkowe w innych zakładach pracy Trójmiasta, szczególnie w przemyśle stoczniowym. W godzinach popołudniowych na teren Stoczni im. Lenina zostały wpuszczone osoby postronne, znane z aktywnej antysocjalistycznej działalności: Szczudłowski, Hall, Kobzdej, Zapolnik, J. Duda-Gwiazda, B.M. Rybiccy, A. Pienkowska, Lendzioszek i Słomiński. W Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni na czele Komitetu Strajkowego stanął zwolniony z pracy w stoczni za destrukcyjną działalność Andrzej Kołodziej lat 23. Z jego inicjatywy w stoczni przez głośniki emitowano audycje Radia Wolna Europa.

16 sierpnia

O godzinie 14.30 L. Wałęsa ogłosił zakończenie strajku i oświadczył, że w poniedziałek 18 VIII zostanie podjęta praca. Warunkiem jest zagwarantowanie przez władze wojewódzkie nietykalności strajkującym, jeżeli do godziny 18 opuszczą stocznię oraz zapewnienie dyrekcji stoczni o podwyższeniu płac o 1500 zł. Znaczna część stoczniowców opuściła teren zakładu. Pozostała grupa około 1200 osób, na czele z B. Borusewiczem i A. Walentynowicz, zorganizowała wiec i nawoływała do kontynuowania strajku. Lech Wałęsa jednoznacznie oświadczył, że sprawę strajku uważa za załatwioną.

Borusewicz i Walentynowicz oraz Szołoch wraz z grupą postanowili nadal strajkować, zarzucając Wałęsie zdradę. Na teren Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni dostarczono około 500 sztuk ulotek Ruchu Młodej Polski nawołujących do rozwijania akcji strajkowej. Do stoczni przybył B. Borusewicz. Przemawiając z Kołodziejem do zebranych nawoływali do kontynuowania strajku aż do całkowitego zwycięstwa. Zarzucał Wałęsie, że rezygnując ze strajku popełnił duży błąd. L. Wałęsa pod presją przyłączył się do strajkujących i pozostał w stoczni. W pozostałych zakładach Trójmiasta, mimo różnicy, zdań sytuacja strajkowa nie zmieniła się.

17 sierpnia

Na interwencję Komitetu Strajkowego Stoczni Gdańskiej z L. Wałęsą I A. Walentynowicz na czele, wojewoda gdański wyraził zgodę na odprawienie o godzinie 9 nabożeństwa na terenie Stoczni Gdańskiej. Celebrował je ksiądz Jankowski. Uczestniczyło w nim około 300 osób oraz ponad 1000 zgromadzonych przed bramą nr 2. W Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni mszę z udziałem 2500 osób celebrował ks. Jastak, który następnie odprawił nabożeństwo w Porcie Gdyńskim. W kazaniach obaj księża nawoływali do spokoju.

Ks. Jastak apelował o modlitwę w intencji władz centralnych kraju, Komitetu Strajkowego, robotników i rolników. Od tego dnia odprawianie nabożeństw na terenie zakładów pracy weszło do codziennej praktyki strajkujących.

- W Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni w godzinach wieczornych na polecenie A. Kołodzieja w pomieszczeniu sekretarza KZ PZPR, zostali zamknięci zastępcy dyrektora stoczni i kierownicy działów - razem 12 osób. Pomieszczenia tego strzegło 5 strażników porządkowych, uzbrojonych w pręty i łomy. Zatrzymani nie mogli się poruszać bez eskorty.

- Nadal około 50 zakładów pracy jest okupowanych przez strajkujących. Mimo agitacji Komitetu Strajkowego, około godziny 11 dwie trzecie pracowników Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni opuściło zakład.

- W Stoczni Gdańskiej im. Lenina został powołany Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, liczący 45 osób. Dużą aktywność rozwijają zorganizowane elementy antysocjalistyczne, w tym również spoza Trójmiasta. W godzinach porannych w Stoczni Gdańskiej przebywali między innymi Chojecki i Biliński - czołowi działacze KSS KOR z Warszawy. Organizatorzy wygłaszają do strajkujących stoczniowców żywiołowe przemówienia zachęcające do kontynuowania strajku. Przemawiają także przedstawiciele komitetów strajkowych z różnych przedsiębiorstw.

- Lech Wałęsa między innymi mówił, że sytuacją w Gdańsku jest zainteresowana Organizacja Narodów Zjednoczonych, a strajkujących popiera "Kultura Paryska" i Wolna Europa. A. Walentynowicz przytaczała postulaty z "Kultury Paryskiej", które w zasadzie nie odbiegały od postulatów wysuwanych przez Komitet Strajkowy Stoczni Gdańskiej. Na teren Stoczni Gdańskiej im. Lenina strajkujący wpuścili kilku dziennikarzy zachodnioniemieckich, którzy przeprowadzali wywiady i robili zdjęcia.

- Do Gdańska przyjechał wiceminister Pyka. Zatrzymał się w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego z zamiarem prowadzenia rozmów oddzielnie z delegacjami poszczególnych zakładów pracy w składzie: dwaj przedstawiciele komitetu strajkowego i dyrektor zakładu. Chodziło o przedstawicieli, którzy w swych postulatach nie wysuwali żądań politycznych.

Komitety Strajkowe Stoczni im. Lenina i Komuny Paryskiej zbojkotowały tę formę rozmów, żądano przyjazdu delegacji rządowej i prowadzenia rozmów na terenie Stoczni Gdańskiej z prezydium MKA (???).

18 sierpnia

Międzyzakładowy Komitet Strajkowy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina opracował 21 nowych, uzupełnionych postulatów. Na terenie Stoczni Gdańskiej było już ponad 150 delegacji komitetów strajkowych z Trójmiasta, Torunia, Bydgoszczy, Tczewa, Starogardu i Wejherowa. Przemówienia wygłaszali: L. Wałęsa, A. Walentynowicz, Koziatek i A. Gwiazda oraz 25 przedstawicieli komitetów strajkowych różnych zakładów pracy. Większość z nich nawoływała do kontynuowania strajku. Zwolennicy podejmowania pracy byli przez "straż porządkową" zmuszani groźbami do odstąpienia od tego zamiaru. Osoby mające inne poglądy niż komitety strajkowe były szykanowane przez "straż porządkową".

- Notuje się spadek przestępczości kryminalnej. Służba kryminalna wykryła grupę włamywaczy, którzy od kwietnia do sierpnia br. popełniali przestępstwa na terenie Trójmiasta.

- Ze względu na strajk pracowników komunikacji miejskiej przez brak benzyny na stacjach CPN województwa gdańskiego (strajk kierowców CPN), ruch kołowy został sparaliżowany. Po mieście można się poruszać rowerami lub pieszo. Niektórzy posiadacze samochodów używanych do celów służbowych otrzymywali minimalne przydziały benzyny z Urzędu Wojewódzkiego.

Możliwość nabycia benzyny mają jedynie działacze komitetów strajkowych i ich straż porządkowa, oznaczeni opaskami o barwach czerwonych. Demonstracyjnie poruszają się oni samochodami z flagami narodowymi.

19 sierpnia

W Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni Komitet Strajkowy opanował urządzenia poligraficzne. Od tej pory tamtejsza drukarnia służyła do masowej produkcji ulotek, także dla MKZ (????) w Stoczni Gdańskiej.

- W Trójmieście przebywa około 50 dziennikarzy państw kapitalistycznych. Część z nich przybyła na festiwal piosenki w Sopocie. Większość przejawia żywe zainteresowanie wydarzeniami w Gdańsku.

- W Gdyni zatrzymany został samochód osobowy Fiat 125p, kierował nim M. Chojecki, zam. w Warszawie, działacz KSS KOR - wydawca tzw. Niezależnej Oficyny Wydawniczej. W samochodzie znajdowali się także Mariusz Wilk, zam. we Wrocławiu i Bronisław Wildstein, zam. w Krakowie, obaj należący do elementów antysocjalistycznych na tamtym terenie. Wymienieni posiadali przy sobie ulotki dotyczące wydarzeń w Trójmieście oraz postulaty strajkujących.

20 sierpnia

Rozszerzająca się fala strajków objęła także stacje i magazyny CPN. Swobodę w nabywaniu paliwa miały samochody używane przez komitety strajkowe. Zachodziła obawa odcięcia możliwości nabywania paliwa zarówno dla transportu KW MO, jak i dla organów administracji terenowej i LOT. W celu zapobieżenia grożącej sytuacji unieruchomienia transportu dla wspomnianych organów decyzją kierownictwa KW MO w Gdańsku wydzielony został pluton ZOMO, któremu powierzono zabezpieczenie magazynów paliw płynnych w Kiełpinku.

- W godzinach nocnych i w ciągu dnia Komisja Rządowa pod przewodnictwem wicepremiera Pyki prowadziła rozmowy z przedstawicielami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, efekty rozmów nie spełniły oczekiwań strajkujących, co spowodowało wzrost napięcia zarówno w Stoczni Gdańskiej, jak i w innych większych zakładach. W wyniku wzrostu napięcia niektóre zakłady zgłaszały akces przyłączenia się do MZS (????/).

- Pod krzyżami, które ustawiono na terenie Stoczni Gdańskiej im. Lenina i Stoczni Gdyńskiej im. Komuny Paryskiej, nadal odprawiane są nabożeństwa. Na bramach powieszone zostały obrazy z podobizną Jana Pawła II.

- Na budynku Stoczni Gdańskiej i na ogrodzeniu stwierdzono 15 transparentów i napisów z różnymi hasłami, między innymi: "KOR - młoda demokracja Polski", "Młoda Polska - KOR - 2000", "Nie poddamy się", "Zwycięstwo będzie nasze".

- Nadal wpływają wolne datki pieniężne na rzecz MKS. W Stoczni Gdańskiej ogłoszono komunikat, że w dniu dzisiejszym w szkatule umieszczonej przy bramie nr 3 zebrano kwotę 160 tysięcy złotych.

- W Gdańsku w trakcie kolportażu wrogich ulotek zatrzymani zostali działacze Ruchu Młodej Polski, Antoni Słomiński, Piotr Szczudłowski i Mariusz Butkiewicz. Notuje się wzmożenie kolportażu ulotek.

- Służba ruchu drogowego MO wyeliminowała z ruchu samochody opatrzone flagami narodowymi, którymi demonstracyjnie poruszali się po mieście przedstawiciele komitetów strajkowych. Kontrolą objęto także samochody służbowe, które były w ruchu bez zgody kierownictwa zakładu.

21 sierpnia

Do Stoczni Gdańskiej na obrady MKS przybyła delegacja Koła Młodych przy gdańskim oddziale Związku Literatów Polskich, z Lechem Bądkowskim na czele. W złożonej rezolucji solidaryzują się ze strajkującymi, popierają większość postulatów, z wyjątkiem nienaruszania naszych sojuszy, szczególnie z ZSRR, oraz zalecają także umiar i rozwagę.

- Służba bezpieczeństwa stwierdziła, że strajkujący pracownicy Radmoru w Gdyni i MORS-u ustalili fale, na jakich pracuje wewnętrzna łączność radiowa MO, i podsłuchują rozmowy.

- W dniu dzisiejszym przerwano pracę w 33 przedsiębiorstwach, a podjęło ją w 16.

- Przedstawiciele Komisji Rządowej przeprowadzili rozmowy z delegacjami 42 zakładów pracy.

- Na torach kolejowych prowadzących do CPN w Kiełpinku, gdzie między innymi zaopatruje się w paliwo KW MO, nieustaleni sprawcy położyli w poprzek 4 pnie drzew znacznej wielkości i wagi. Wydział śledczy KW MO na zlecenie prokuratury wszczął śledztwo w tej sprawie z art. 127 KK.

22 sierpnia

Z rozpoznania wydziału II wynika, że w Trójmieście nadal przebywa ponad 70 dziennikarzy państw kapitalistycznych. Część z nich jest akredytowana przy Sopockim Festiwalu Piosenki. Dziennikarze zagraniczni główną uwagę koncentrują na przebiegu wydarzeń w Stoczni Gdańskiej. Stwierdzono, że dziennikarze zachodni niezależnie od przebywania na terenie stoczni, są systematycznie informowani o przebiegu wydarzeń przez Andrzeja Gwiazdę, który pełni funkcję rzecznika prasowego MKS.

23 sierpnia

Wydział IIIA ustalił, że Krzysztof Wyszkowski - sympatyk KSS KOR wraz z Konradem Bilińskim - aktywistą KSS KOR z Warszawy, kierują "biurem" MKS. Zaproponowali oni L. Wałęsie powołanie komisji ekspertów, która udzieliłaby pomocy MKS w rozmowach z delegacją rządową.

- Celem prowadzenia rozmów z MKS zapowiedziała przyjazd do Gdańska delegacja rządowa. Są czynione przygotowania.

- L. Wałęsa podał komunikat, że na rzecz MKZ (???) nadal napływają datki pieniężne. Delegacja Świdnicy przekazała 70 tysięcy złotych. MKS dysponuje już sumą ponad miliona złotych, pochodzących z datków osób i środowisk sympatyzujących ze strajkującymi.

- Do Stoczni Gdańskiej przybył wojewoda gdański prof. Kołodziejski, celem uzgodnienia z MKS spraw związanych z przygotowaniem spotkania z Komisją Rządową, której przewodniczyć ma wicepremier Jagielski.

24 sierpnia

Do Stoczni Gdańskiej przybyła grupa ekspertów powiązanych z KOR, która ma służyć pomocą MKS w prowadzeniu rozmów z Komisją Rządową. W skład grupy wchodzą: Kuczyński, Kowalik, Wielowieyski, Kubicki i Cywiński. Zespół ekspertów ma liczyć 10 osób. Przyjazd pozostałych jest oczekiwany.

- O godzinie 20 w Stoczni Gdańskiej rozpoczęło się pierwsze spotkanie Komisji Rządowej z MKS. Przemawiali między innymi: wicepremier Jagielski i I sekretarz KW PZPR T. Fiszbach. Apelowali o przerwanie strajku i podjęcie pracy, co powinno sprzyjać prowadzeniu rozmów z delegatami MKS. Strajkujący wyrażali niezadowolenie z tych wypowiedzi. W kolportowanym biuletynie MKS określono je jako mgliste i pełne frazesów. Po pierwszym spotkaniu Komisji Rządowej z MKS rozmowy zostały przerwane.

- Wydział IIIA ustalił, że następuje wymiana poglądów między strajkującymi w Gdańsku i Szczecinie. W tym celu do Szczecina wyjechało 3 członków MKS ze Stoczni Gdańskiej.

- W Trójmieście przebywa 107 dziennikarzy państw zachodnich, którzy przejawiają żywe zainteresowanie rozwojem sytuacji w Gdańsku. Sopocki Festiwal Piosenki Interwizji pozostaje na dalszym planie.

- Na terenie Stoczni Gdańskiej o godzinie 18 odbył się koncert solidarnościowy dla strajkujących, w którym wystąpili soliści Opery Bałtyckiej.

25 sierpnia

Wydział IIIA ustalił ukształtowany skład ekspertów MKS, a mianowicie: przewodniczący - redaktor Tadeusz Mazowiecki, członkowie: doc. Bronisław Geremek, dr hab. Jadwiga Staniszkis, doc. Tadeusz Kowalik, dr Waldemar Kuczyński, dr Bogdan Cywiński, redaktor Andrzej Wielowieyski.

- Z ustaleń wydziału IIIA wynika, że K. Wyszkowski i B. Borusewicz są w posiadaniu fotokopii listu KW PZPR w Gdańsku do KC PZPR w Warszawie na temat sytuacji społeczno-politycznej w Gdańsku. List ten miał być powielony w drukarni w Stoczni im. Komuny Paryskiej, a następnie rozkolportowany. Z ustaleń wynika także, że w powyższej drukarni sporządzono około miliona różnych ulotek.

26 sierpnia

Wojewoda gdański zawiadomił MKS, że Komisja Rządowa zaakceptowała wnioski w sprawie odblokowania telefonów w Gdańsku oraz dwudziestominutowej bezpośredniej transmisji telewizyjnej z obrad i jednogodzinnego bloku programowego w środkach masowego przekazu. MKS stoi na stanowisku, że uznanie tych wniosków stanowi wstępny warunek podjęcia rozmów z komisją rządową.

- Rozmowy rozpoczęły się o godzinie 11 i dotyczyły punktu pierwszego postulatu - powołania nowych związków zawodowych. Wicepremier Jagielski oświadczył, że jest kompetentny do podejmowania decyzji tylko w odniesieniu do Gdańska. W związku z tym rozmowy przerwano i zalecono ekspertom obu stron uzasadnienie stanowisk. Na zakończenie obrad przemawiali delegaci francuskich i norweskich związków zawodowych, którzy na znak solidarności przekazali na rzecz MKS 11 tysięcy franków i 1100 koron norweskich.

- Podano informację, że trwają strajki solidarnościowe w Łodzi, Wrocławiu, Olsztynie, Rzeszowie i Warszawie. Nadal napływają datki pieniężne na rzecz MKS oraz na budowę pomnika Poległych Stoczniowców.

- Wśród członków komitetów strajkowych i określonych grup strajkujących narasta poczucie pewności siebie, w czym umacniają ich napływające listy solidarnościowe, datki pieniężne oraz zainteresowanie, uznanie, poparcie i pomoc materialna zachodnich organizacji społeczno-politycznych i związków zawodowych. Nie bez wpływu są przypadki solidarności ze strony niektórych rolników.

- Zagrożenie przestępczością kryminalną ma tendencję spadkową, ogółem zatrzymano 15 osób podejrzanych i dwóch poszukiwanych, ujawniono 1275 wykroczeń, sporządzono 23 wnioski do kolegium.

- Wszystkie jednostki organizacyjne KW MO w Gdańsku aktywnie kontynuują realizację zadań zaprogramowanych w planach operacji "Lato '80".

27 sierpnia

- W Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni zanotowano przypadki usunięcia siłą z zakładu sekretarzy organizacji partyjnych, a także osób kwestionujących słuszność postępowania MKS. Ogłoszono również, że pracownicy, którzy nie strajkują i przebywają poza terenem stoczni - po zakończeniu strajku nie będą mieli prawa pracować w tym zakładzie. Nie wpuszczono do zakładu osób, które opóźniły swój powrót z urlopu lub przepustek wydanych przez Komitet Strajkowy.

- Ustalono, że Komitet Strajkowy w Stoczni im. Komuny Paryskiej liczy się z możliwością użycia siły przez władze. Przeważa pogląd, że w przypadku użycia wojska strajkujący stawią bierny opór, natomiast w przypadku wkroczenia MO zostanie zastosowany czynny opór fizyczny.

- MKS w Stoczni Gdańskiej ogłosił komunikat, że dziennikarze polscy oraz tłumacze towarzyszący dziennikarzom zachodnim nie będą wpuszczani na teren stoczni. MKS będzie korzystał z własnych tłumaczy.

- W Trójmieście przebywa 131 dziennikarzy obcych (w tym 28 z RFN) oraz 12 ekip radiowo-telewizyjnych.

- Tadeusz Szczudłowski - znany na Wybrzeżu działacz Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela - opracował dokument zatytułowany "List otwarty do przewodniczącego Komisji Rządowej wicepremiera Mieczysława Jagielskigo". W liście tym stwierdza, że: "Dotychczas nie poinformowano społeczeństwa o winnych tragicznych wydarzeń w grudniu 1970 r., organa MO i SB eskalują represje i gwałt wobec zorganizowanych antysocjalistycznych ugrupowań z naruszeniem prawa". Dalej pisze: "... W świetle powyższego pańskie zapewnienia nie mogą być inaczej przyjęte niż jako skrajny akt hipokryzji i cynizmu... Uważam, że powinno się natychmiast zwolnić wszystkich więźniów politycznych, a także rehabilitować wszystkich byłych więźniów politycznych w całej historii PRL". Nie stwierdzono, by list ten był kolportowany wśród strajkujących.

- Wydział śledczy przy współudziale wydziału IIIA dokonał zatrzymania trzech osób podejrzanych o zablokowanie w dniu 22 VIII linii kolejowej wiodącej do bazy CPN w Kiełpinku (baza ta między innymi zaopatruje w paliwo KW MO w Gdańsku). Są to: Roman Kotłowski lat 20, zatrudniony w prywatnej fermie, Marian Koppe lat 18, pracujący we własnym gospodarstwie i Andrzej Formela lat 20, pracujący dorywczo w kółku rolniczym. Wszyscy zamieszkali w Niestępowie gmina Żukowo.

- W wyniku intensywnego działania służb ruchu drogowego KW MO wyeliminowano z ruchu samochody używane oficjalnie przez komitety strajkowe. Zaczyna funkcjonować ruch kołowy.

28 sierpnia

Toczą się rozmowy Komisji Rządowej z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym. Nadal są rozbieżności w odniesieniu do pierwszego z postulatów, dotyczącego utworzenia wolnych związków zawodowych. W wystąpieniu do strajkujących L. Wałęsa oświadczył, iż rząd ma jeszcze 4 dni czasu. Jeżeli nie dojdą do porozumienia "stanie cała Polska".

- W godzinach wieczornych w Stoczni im. Lenina ogłoszono komunikat, że załogi 43 strajkujących zakładów Wrocławia powołały Międzyzakładowy Komitet Strajkowy i wysłały delegację do MKS w Gdańsku.

- Do MKS w Stoczni im. Lenina napływają nadal oświadczenia solidarnościowe, poza przedsiębiorstwami i instytucjami oświadczenia nadesłali dziennikarze z Warszawy, pracownicy ośrodka telewizji i rozgłośni Polskiego Radia w Gdańsku, pracownicy kultury i oświaty.

- Wydział IV KW MO ustalił, że u znanego z wrogiej postawy ks. H. Jastaka na plebani w Gdyni składowana jest większa ilość bezdebitowej literatury, w tym komunikaty strajkowe, odezwy, biuletyny, itp., które kolportuje on przy pomocy służby kościelnej i zaufanego aktywu parafialnego.

- Służby MO kontynuują działania operacyjno-rozpoznawcze i patrolowe na stacjach towarowych i dworcach PKP, których celem jest zapewnienie prawidłowego ruchu pociągów towarowych i osobowych, a zwłaszcza Miejskiej Kolei Elektrycznej.

29 sierpnia

Sytuacja strajkowa nie ulega zmianie. Przeciągające się rozmowy zaczynają wywoływać stan podenerwowania i rozbieżności poglądów wśród strajkujących, a także w składzie MKS. Na nastroje zniechęcenia wpływa zmęczenie, obawa o zapłatę za czas strajku, a także poglądy, że prezydium MKS w prowadzonych rozmowach "idzie zbyt daleko". Strajkujący pracownicy stoczni uważają, że w MKS ster biorą osoby z zewnątrz, a oni zostali odsunięci od wpływu na tok prowadzonych rozmów. Starsi pracownicy spośród strajkujących są skłonni przystąpić do pracy. W celu poprawy tych nastrojów i podtrzymania ducha wśród strajkujących podawane są komunikaty o solidaryzowaniu się ze strajkującymi i rozszerzaniu fali strajków w różnych częściach kraju.

- Ustalono, że w Stoczni im. Lenina przebywa grupa osób związanych z Konfederacją Polski Niepodległej.

- Wzmaga się zainteresowanie sytuacją w Gdańsku przedstawicieli środków masowego przekazu państw zachodnich. W Trójmieście przebywało 140 dziennikarzy (w tym 35 z RFN) oraz 12 ekip radiowo-telewizyjnych.

- Zatrzymano 3 samochody, w tym 1 oznakowany przez komitet strajkowy, 1 przewożący 37 litrów wódki z nieustalonych źródeł oraz cysternę z benzyną z transparentem "Strajkujący robotnicy - służbie zdrowia".

30 sierpnia

Z ustaleń wynika, że wśród ludności Gdańska narastają nastroje niezadowolenia spowodowane brakami na rynku takich artykułów, jak olej, mięso, warzywa i owoce, cukier, mydło, proszki do prania oraz niektórych towarów przemysłowych.

- Atmosfera i nastroje załóg strajkujących kształtowały się pod wpływem trzech ważnych wydarzeń: nadania komunikatu o porozumieniu między Komisją Rządową, a przedstawicielami strajkujących w Szczecinie, przekazania informacji o przebiegu rozmów i parafowaniu zasadniczej części porozumienia między Komisją Rządową a MKS w Gdańsku oraz zwołania V Plenum KC PZPR.

W zakładach następuje spadek napięcia. Podpisanie w Gdańsku porozumienia w całości zapowiedziano na godziny wieczorne lub na dzień następny.

- Wydział IIIA ustalił, że członek KSS KOR B. Borusewicz czynił L. Wałęsie wyrzuty z powodu poruszenia w rozmowach z Komisją Rządową sprawy zwolnienia wszystkich zatrzymanych członków KOR. Według B. Borusewicza sprawa ta miała być podniesiona po powrocie delegacji rządowej z Warszawy, służąc jako pretekst do kontynuowania rozmów i przedłużenia strajku. L. Wałęsa uwzględniając stanowisko Borusewicza przedłożył wicepremierowi Jagielskiemu żądanie uwolnienia zatrzymanych członków KOR. Spowodowało to odroczenie rozmów do dnia 31 VIII, godziny 10.30.

- W toku operacyjnej kontroli dziennikarzy zachodnich wydział II KW MO stwierdził u wielu z nich brak akredytacji Interpressu, a także nieważne wizy.

31 sierpnia

Od wczesnych godzin rannych pod bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej oczekiwano tłumnie na rozpoczęcie rozmów, a także zapowiedzianą mszę. Szacunkowo w nabożeństwie brało udział około 7 tysięcy osób. Znaczna część tłumu pozostała pod bramą w oczekiwaniu na wyniki rozmów, które rozpoczęły się o godzinie 11.30.

- Punktem spornym w rozmowach było uwolnienie zatrzymanych i aresztowanych za sprawy polityczne. O godzinie 16 rozpoczęła się ostateczna faza rozmów zakończona podpisaniem porozumienia. Wicepremier Jagielski złożył oświadczenie, że nikt za udział w strajku nie będzie karany, chyba że naruszył przepisy kodeksu karnego. Władze prokuratorskie podejmą decyzję w sprawie zwolnienia skazanych zatrzymanych w Warszawie i Wrocławiu. Zwolnienie skazanych prawomocnym wyrokiem należy do sądów. Po podpisaniu porozumienia i końcowym przemówieniu wicepremiera Jagielskiego i Wałęsy, ten ostatni ogłosił zakończenie strajku i zapowiedział przystąpienie do pracy.

Komunikacja miejska i inne zakłady przystąpiły do pracy zaraz po ogłoszeniu zakończenia strajku. Uzgodniono, że stocznie oraz inne większe zakłady o wielozmianowym systemie przystąpią do pracy w dniu 2 września.

- Pomimo podpisania porozumienia oraz generalnego postanowienia o zakończeniu strajku, Komitet Strajkowy Rafinerii Gdańskiej nie wyraził zgody na podjęcie pracy. Powodem przedłużenia strajku jest niezrealizowanie postulatu dot. podwyżki płac i zmian personalnych na stanowiskach kierowniczych w administracji zakładów. Rozmowy wojewody z dyrekcją zakładów i Komitetem Strajkowym nie doprowadziły do rozwiązania konfliktu.

- Wydział paszportów przy współudziale z II wydziałem dokonał dalszej kontroli paszportowo-wizowej dziennikarzy i korespondentów państw zachodnich. Kontroli poddano 26 cudzoziemców, którzy zajmowali się działalnością wykraczającą poza uprawnienia posiadanych wiz. Sześciu cudzoziemcom skrócono termin ważności wiz, a z sześcioma dalszymi przeprowadzono rozmowy profilaktyczne. W wyniku takich rozmów dziennikarze i korespondenci sami zaczęli opuszczać Trójmiasto.

1 września

Stosownie do ustaleń między Komisją Rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym ze sklepów Pewex wycofano wszystkie artykuły produkcji krajowej i skierowano je do sprzedaży za walutę polską.

2 września

W wyniku narad Komitetu Strajkowego, dyrekcji Rafinerii Gdańsk oraz przedstawicieli Zjednoczenia Przemysłu Rafineryjnego Petrochemia, a także departamentu płacy i pracy MPCH osiągnięto kompromisowe porozumienie. Ze stanowiska dyrektora naczelnego zakładu odwołany został inż. Woroniecki oraz czterej kierownicy zakładów. W dniu dzisiejszym załoga przystąpiła do rozruchu techniczno-technologicznego. Przewiduje się, że od dnia następnego Rafineria podejmie normalną produkcję.

3 września

Z informacji napływających do służby bezpieczeństwa wynika, że od pierwszych godzin rozpoczęcia pracy po przerwie śniadaniowej komitety strajkowe podjęły aktywną agitację za wstąpieniem do niezależnych samorządnych związków zawodowych. W czasie przerw organizowano masówki połączone z kolportowaniem deklaracji. Wśród załóg organizowano swego rodzaju plebiscyt, w wyniku którego pracownicy na imiennych listach mieli zadeklarować swoją przynależność do NSZZ. Na niezdecydowanych wywierano presję psychiczną, a opornych izolowano. W wyniku szerokiej i bardzo aktywnej agitacji większość załóg (niekiedy ponad 80 proc.) wstępowała do NSZZ. Kampania ta nie ominęła środowisk naukowych. W Morskim Instytucie Rybackim w Gdyni po przyjściu do pracy zastano na biurkach deklaracje przystąpienia do NSZZ. Na Politechnice Gdańskiej na zebranie, w którym uczestniczyło około 1000 pracowników naukowych i administracyjnych, przybyli między innymi członkowie MKS Andrzej Gwiazda i Bogdan Lis oraz przewodniczący NSZZ Uniwersytetu Gdańskiego prof. Robert Głębocki, a także przewodniczący komisji porozumiewawczej (odpowiednik MKS studentów) Jędrzej Smulkowski. Zebranie prowadził przewodniczący rady oddziałowej ZNP Wydziału Elektroniki PG dr Janusz Nowakowski oraz dr inż. Wojciech Gruszewski. Spośród zebranych tylko jedna osoba była przeciwko organizowaniu w PG NSZZ, a pięć wstrzymało się od głosu.

4 września

Ustalono, że Bogdan Borusewicz w czasie spotkania z aktywem NSZZ zalecał, by nie włączał się on w sferę produkcji zakładów i tak manipulował, aby nie przyjmować na siebie odpowiedzialności za jakość produkcji lub zarządzenia. Przedstawiciele aktywu winni jednak zabiegać o posiadanie głębokiej wiedzy dot. wszystkich trudności i niedociągnięć, by w odpowiednich okolicznościach móc je publikować.

- Z rozpoznania wynika, że nadal trwa szeroka agitacja za wstępowaniem do NSZZ. Na niektórych wydziałach Stoczni Gdańskiej i w zarządzie Portu Gdańsk - akces do NSZZ deklaruje 90-95 proc. pracowników. Podobnie rozwija się sytuacja na uczelniach, np. w Akademii Medycznej odbywają się zebrania, których uczestnicy prawie w całości deklarują chęć wstąpienia do NSZZ.

- Wzrosła liczba przestępstw kryminalnych. W ciągu minionej doby zanotowano ich 19, w tym 2 rozboje. Zatrzymano 17 podejrzanych, z których 4 aresztowano.

5 września

Uzyskano informacje, że literat Lech Bądkowski oceniając obecność Jacka Kuronia w dniach 3 i 4 na spotkaniu z MKS stwierdził, że "Kuroń to rewolwerowiec, a Wałęsa to enigmatyczny przywódca powiatowy, któremu woda sodowa uderzyła do głowy". Jest on obstawiony przez B. Borusewicza, a ten ostatnio ślepo zapatrzony w Kuronia.

- Na wyższych uczelniach: Uniwersytecie Gdańskim, Akademii Medycznej, Politechnice Gdańskiej, Wyższej Szkole Morskiej utworzone zostały tymczasowe komitety założycielskie Niezależnego Stowarzyszenia Studentów Polskich.

- W ostatniej dobie stwierdzono 22 przestępstwa kryminalne, w tym 3 czynne napaści i znieważenia funkcjonariuszy MO. Zatrzymano 21 osób podejrzanych, z których 5 aresztowano. Zanotowano także wzrost liczby wypadków drogowych. Cztery osoby poniosły śmierć, a 12 doznało obrażeń ciała. Służbę patrolowo-obchodową pełniło 1333 funkcjonariuszy. Ujawniono 1283 wykroczenia, sporządzono 95 wniosków do kolegium. Sztab KW MO zlecił wzmożenie kontroli na drogach.
Tags: print
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments